شنبه , ۲۴ آذر ۱۳۹۷
خانه / دین و اندیشه / حقوق همسایگان چیست؟
حقوق همسایگان چیست؟

حقوق همسایگان چیست؟

image_pdfimage_print

به گزارش عترتنا، مرحوم ملا احمد نراقی نویسنده کتاب شریف معراج‌السعادة در یکی از فصل‌های این کتاب به حقوق همسایگان پرداخته است.

در این کتاب آمده: بدان که: همچنان که از برای پدر و مادر و خویشان و منسوبان حقی است همچنین ازبرای همسایگان نیز از جانب پروردگار، حق ثابتی است، که آن را «حق جوار» گویند. وآن نزدیک به حق خویشان است. و از برای همسایگان، علاوه بر حق برادری، حقوقی دیگر است که هر که کوتاهی کند گناهکار خواهد بود.

و حضرت رسول(ص) فرمود که: «همسایگان، سه طایفه‌اند: همسایه ای است که: او را یک حق است. و همسایه ای است که: او را دو حق است وهمسایه ای است که: او را سه حق است. پس، آن که سه حق دارد، همسایه ای است که: مسلمان باشد و خویش باشد، او را حق همسایگی و اسلام و حق خویشی است. و آن که دو حق دارد، همسایه ای است که: مسلمان باشد و خویش نباشد، و از برای او حق همسایگی و حق برادری است، که حق اسلام است. و آن که یک حق دارد، همسایه ای است که: کافر باشد، همین او را حق همسایگی است و بس»

و نیز از آن حضرت مروی است که: «نیکو همسایگی کن با همسایگان تا مسلمان باشی» و در حدیثی دیگر از آن سرور مروی است که: «هر که ایمان به خدا و روز قیامت دارد باید با همسایه خود اکرام کند»

روزی به آن حضرت عرض شد که: «فلان زن روزها روزه می گیرد و شبها به عبادت می گذارند و لیکن همسایگان خود را اذیت می رساند. فرمود: او از اهل جهنم است»

و از حضرت امیر(ع) مروی است که: «حضرت رسول (ص) نوشت میان مهاجر و انصار، و هر که ملحق به ایشان است از اهل یثرب، که: همسایه آدمی مثل نفس اوست، که باید به او ضرر نرساند. و حرمت همسایه بر همسایه مثل حرمت مادر است»

و حضرت امام جعفر صادق (ع) فرمود که: «نیکویی با همسایگان باعث زیادتی عمر و آبادی دیار می گردد»

و فرمود که: «از ما نیست کسی که نیکویی با همسایه نکند»

و فرمود که: «حضرت پیغمبر – صلی الله علیه و آله – فرموده است که: ایمان به من نیاورده است هر که سیر بخوابد و همسایه او گرسنه باشد»

منقول است که: «چون بعد از جدائی یعقوب از یوسف، بنیامین نیز از او جدا افتاد، فریاد برکشید که: «پرودگارا! مرا رحم نمی کنی، که چشم مرا گرفتی و مرا نابینا کردی وپسر مرا نیز گرفتی؟» خدا به او وحی فرستاد که: «چرا در فلان روز گوسفندی کشتی وکباب کردی و خوردی و فلان شخص در همسایگی تو روزه بود به او چیزی ندادی؟ !» بعد از آن هر صبح و شام منادی یعقوب ندا می کرد که: از منزل یعقوب تا یک فرسخ راه، هر که بخواهد نهار یا شام بخورد، به منزل یعقوب حاضر گردد»  و مروی است که: «در روز قیامت، همسایه فقیر چنگ زند بر دامن همسایه غنی، وگوید: پروردگارا! از او بپرس که چرا در را بر روی من بست و احسان خود را از من منع نمود؟»

چنان مدان که: حق همسایه همین است که او را اذیت نرسانی، چون این تخصیص به همسایه ندارد، و این حقی است که از برای همه کس ثابت است. بلکه باید علاوه بر این، با او به مهربانی و ملاطفت سلوک کرد. و احسان خود را از او دریغ نداشت. و آنچه به آن محتاج باشد و تو آن را مالک باشی از او مضایقه نکنی، و او را مانند شریک در مال خود بدانی. و بر او سلام کنی. و دراز نفسی با او نکنی. و از مخفیات احوال او که می خواهد پوشیده باشد تفتیش نکنی. و در مرض، او را عیادت کنی. و در مصیبت به «تعزیت» او حاضر شوی. و در عزا با او همراهی کنی. و در شادی، تهنیت او را نمائی.

و اگر به عیبی از او مطلع شوی بپوشانی. و اگر از او خطایی سرزند عفو کنی. و اگر خواهدبر دیوار خانه تو حملی کند مانع نشوی. و اگر خواهد ناودانی به فضای خانه تو گذاردمضایقه نکنی. و اگر خاکروبه بر در خانه تو بریزد، منع نفرمائی. و از اسباب خانه، چون دیگ و ظروف و تبر و تیشه و نمک و آتش و امثال اینها، آنچه خواهد دریغ نداری. واگر خواهد از راهی که مختص تو است آمد و شد نماید، تنگ نگیری. و چشم خود از اهل و عیال او نگاهداری. و چون در خانه نباشد غافل از خانه او نشوی. و با اولاد اولطف و مهربانی کنی. و به آنچه مصلحت دین و دنیای او باشد، او را ارشاد نمائی. و اگراز تو یاری خواهد او را یاری کنی. و اگر قرض طلبد او را قرض دهی. و بنای خانه خودرا بدون اذن او بر او بلند نگردانی، که هوای خانه او را حبس کند. و چون از اطعمه لذیذه به خانه آوری، از برای او بفرستی، و اگر نفرستی پنهان کنی، تا اطفال او مطلع نشوند و خواهش داشته باشند و نتوانند. و امثال اینها.

و مخفی نماند که: در شناختن همسایگی، رجوع به عرف می شود، یعنی: هر که رامتعارف باشد که همسایه گویند، این حقوق از برای او ثابت است.

و از بعضی اخبار مستفاد می شود که: «از چهار طرف خانه تا چهل خانه همسایه هستند»

همسایگان - آیت الله بهجت - معراج السعاده
انتهای پیام/