شنبه , ۲۸ مهر ۱۳۹۷
آیت‌الله مقدم قوچانی تاکید کردند: معاشرت با صاحبان خُلق نیکو باعث می‌شود تا به اسفل‌السافلین کشیده نشویم

آیت‌الله مقدم قوچانی تاکید کردند: معاشرت با صاحبان خُلق نیکو باعث می‌شود تا به اسفل‌السافلین کشیده نشویم

image_pdfimage_print

 

عترتنا/ نویسنده و استاد اخلاق حوزه علمیه گفت: انسان بنگرد که با چه کسی هم‌نشینی دارد به جهتی که معاشرت در انسان مؤثر است و معاشرت با نیکان انسان را به تکامل‌ معنوی می‌رساند و معاشرت با بدان انسان را به فساد و اسفل السافلین می‌رساند.

به گزارش عترتنا، آیت‌الله سید علی مقدم قوچانی، نویسنده، استاد اخلاق،‌امام جماعت مسجد علوی و ابوشهید در گفتگو با پایگاه خبری تحلیلی عترتنا، در خصوص اخلاق،‌معلم اخلاق و چیزهایی که اخلاق را تیره  و تحت‌الشعاع قرار می‌دهد پاسخگوی سؤالات خبرنگار ما بودند  در ادامه پاسخ این استاد اخلاق می‌آید:

در جامعه اسلامی چگونه رشد اخلاقی پیدا می‌شود؟

آیت‌الله مقدم قوچانی: رشد اخلاقی با استفاده از آیات شریفه قرآن کریم که خداوند متعال درآیه چهارم سوره قلم  به پیغمبر اکرم می‌فرماید: « وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ؛ و تو اخلاق عظيم و برجسته‏‌اي داري.» و همین طور خداوند متعال  در آیه ۱۵۹ سوره آل عمران به پیغمبر(ص) می‌فرماید: «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ؛ به (بركت) رحمت الهي، در برابر آنها ( مردم) نرم (و مهربان شدي)! و اگر خشن و سنگدل بودي، از اطراف تو، پراكنده مي‏شدند. پس آنها را ببخش و براي آنها آمرزش ‍ بطلب! و در كارها، با آنها مشورت كن! اما هنگامي كه تصميم گرفتي، (قاطع باش! و) بر خدا توكل كن! زيرا خداوند متوكلان را دوست دارد.» و در تشریح آیه آمده: علت اینکه مسلمانان اعراب از شما و دین شما پیروی کردند اخلاق نیک شما بود؛ اگر بد اخلاق بودید مردم از اطراف شما متفرق می‌شدند و در روایت از پیامبر اکرم(ص) آمده که حضرت فرمودند: «خَيرُكُم خَيرُكُم لأَهلِهِ و َأَنَا خَيرُكُم لأَهلى ؛ بهترين شما كسى است كه براى خانواده‌اش بهتر باشد، و من از همه شما براى خانواده‌ام بهترم. (نهج الفصاحه ص۴۷۲ ح ۱۵۲۰) و نیز رسول خدا می‌فرماید «يَا بَنِي عَبْدِ اَلْمُطَّلِبِ إِنَّكُمْ لَنْ تَسَعُوا اَلنَّاسَ بِأَمْوَالِكُمْ فَالْقَوْهُمْ بِطَلاَقَةِ اَلْوَجْهِ وَ حُسْنِ اَلْبِشْرِ ؛ اى فرزندان عبد المطلب،شما با اموال خود نمى‌توانيد مردم را متوجه خود كنيد،اينك با چهره باز و خوشرويى آنها را به خود نزديك سازيد.»

و بهترین راه برای اینکه اخلاق ما به تکامل برسد این است که با صاحبان خلق نیک بیشتر معاشرت کنیم.

چه چیزهایی اخلاق را تیره می‌کند؟

http://uupload.ir/files/zwhc_img_0230.jpg

آیت‌الله مقدم قوچانی:معاشرت با افرادی که اخلاقشان فاسد و منحرف است و ارتباط زیاد با فضای‌های مجازی، ماهواره‌ها و بعضی از شبکه‌هایی که غیر اخلاقی و معاند هستند انسان را به فساد و انحراف می‌‌کشانند.

در قرآن آیه ۲۴ سوره عبس آمده « فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَى طَعَامِهِ ؛ پس انسان بايد به خوراك خود بنگرد.» به طعام و غذاهایمان بنگریم که حلال است یا حرام؟؛ طاهر هست یا آلوده؟

و همین طور انسان بنگرد که با چه کسی هم‌نشینی دارد به جهتی که معاشرت در انسان مؤثر است و معاشرت با نیکان انسان را به تکامل‌ معنوی می‌رساند و معاشرت با بدان انسان را به فساد و اسفل السافلین می‌رساند. بنابرین ما در معاشرت در افراد، خواندن کتاب‌ها و فضای مجازی باید مراقبت کنیم حتی اگر کتابی را فلان نویسنده،‌ مهندس و دکتر نوشته باشد ولی باید مواظب بود که این کتاب روی ما اثرات سوء نداشته و ما را به فساد و فحشا نکشاند از هر کتابی استفاده نکنیم و همین طور  با افراد بی دین و همین طور بعضی از  کتب و  فضای مجازی که موجب فساد اخلاقی می‌شود اجتناب کنیم و ببنیم کتاب و نویسنده کتاب طبق موازین اسلامی هست به سراغش برویم و همین طور بعضی از برنامه‌ها موجب فساد اخلاقی می‌شود از آن دوری کنیم و از افراد بی دین اجتناب کنیم.

شاعر چنین می‌گوید:

ای برادر تا تواني مِي گريز از يار بد

 يار بد، بدتر بود از مار بد

 مار بد تنها تو را بر جان زند

 يار بد بر جان و بر ايمان زند

رفیق بد آبرو و حسیت انسان  و همین طور آبرو خانواده این شخص را می‌برد و همین طور انسان را به هلاکت و مرگ می‌کشاند.

پسر نوح با بدان بنشست؛ خاندان مُنوبتش ( نبوتش) گم شد هم نبوت و هم مُنوبت گفته شده است که  «مُنوبت»؛ مطابق با آیه ۴۶ سوره هود « قَالَ يَا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ فَلَا تَسْأَلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنِّي أَعِظُكَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ؛ فرمود: اي نوح! او از اهل تو نيست! او عمل غير صالحي است، بنابراين آنچه را از آن آگاه نيستي از من مخواه، من به تو اندرز مي‏دهم تا از جاهلان نباشي!» است.

شاعر می‌گوید:

به عنبر فروشان اگر بگذری     شود جامه ی تو همه عنبری

و گر تو شوی نزد انگشت گر      از او جز سیاهی نیابی دگر

منظور از انگشت گر در شعر آهنگر و مسگر است و همین طور اگر  جلو زغال فروش که بنشینی لباس و جامه‌ات سیاه می‌شود و مغازه عطر فروشی بروی لباس‌هایت بوی خوش می‌گیرد.

تفسیر آیه « فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَى طَعَامِهِ»   در کلام امام باقر(ع)

آیت‌الله مقدم قوچانی:حضرت امام محمد باقر(ع) در تفسیر آیه شریفه‌ی « فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَى طَعَامِهِ»  می‌فرمایند : منظور از طعام، علمی است که از دیگران فرا می‌گیرد : « علمه الذی یأخذه ممن یأخذه».متأسفانه بعضی از مردم در آنچه که می شنوند به درستی تدبر نمی کنند و به راحتی نظرات دیگران را در حوزه‌ی مسائل اعتقادی می پذیرند و حال اینکه دستور اکید

قرآن و روایات معصومین علیهم السلام و عقل سلیم حکم می کند که انسان باید به

همان دلیل که در خوردن غذای جسمانی خود، دقت کند، در ارتزاق غذای روح و

عقل و قلبش نیز دقت لازم را به عمل آورد و چون انسان از باطن افکار و آراء و

عقاید دیگران به عنوان غذای روح خبر ندارد، این امر مهم را باید به خداوند و اولیاء

معصومش علیهم السلام سپرده و از علوم و تفکراتی استفاده نماید که مورد تأیید

ایشان است. حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام می‌فرمایند : « ما لی أری الناس اذا

قرب الیهم الطعام لیلا تکلفوا إناره المصابیح لیبصروا مایدخلون بطونهم و لایهتمون

بغذاء النفس بان ینیروا مصابیح البابهم بالعلم لیسلموا من لواحق الجهاله و الذنوب فی

اعتقاداتهم و اعمالهم : چرا مردم موقع غذا خوردن در شب، چراغ روشن می کنند

تا با چشم خود ببینند چه طعامی می‌خورند ولی در تغذیه معنوی خود همت ندارند

که چراغ عقل را با شعله‌ی علم روشن کنند تا از غذای آلوده مصون بمانند و دچار

عوارض نادانی و گناه در عقاید و اعمال خود نشوند » ؟! الحدیث ج۲ص۱۷

و واضح است که منظور از علم در این حدیث معرفه الحجه که آیینه‌ی معرفه الله است و محبت خداوند و اهل بیت علیهم السلام است.

برگزاری جلسه درس اخلاق در مسجد علوی

http://uupload.ir/files/y78h_img_0252.jpg

امام جماعت مسجد علوی گفت: هفته‌ای چهار شب بحث تفسیر قرآن در مسجد علوی برگزار می‌شود؛ خود بنده یک صفحه از قرآن را می‌خوانم و تفسیر می‌کنم و آیات اخلاقی،  آیات دینی مربوط به احکام را توضیح  می‌دهیم و همین طور روایات  اخلاقی مورد توجه قرار می‌گیرد و  خیلی هم استقبال شده است.

مسجد علوی در تهران، خیابان پیروزی، خیابان صد دستگاه، خیابان بستان منش، کوچه غنیان واقع شده است.

چگونه معلم اخلاق را بشناسیم و پیدا کنیم؟

http://uupload.ir/files/g2js_img_0259.jpg

آیت‌الله مقدم قوچانی:معلم اخلاق یا خود اخلاق بر دو قسم است؛ اخلاق علمی، ‌اخلاق عملی. ما افراد مورد نظر را باید افعال، رفتار و افکار آنها را بنگریم اگر اخلاق آنها بر اساس موازین اخلاقی بود  آنها افراد اخلاقی،‌اسلامی و عملاً معلم اخلاق هستند.

و روایت است از امام صادق(ع) که « كونوا دُعاةً لِلنّاسِ بِغَيرِ ألسِنَتِكُم» با عمل مردم را به دین دعوت کنیم؛ اثر بیشتر، در عمل است. در اوایل انقلاب حضرت امام خمینی(ره) که از بزرگترین استاد اخلاق در جامعه و حوزه  علمیه بودند در یکی از سخنرانی‌هایشان اشاره به شخصی کردند بدون اینکه نامی از ایشان ببرند که این آقا در علم اخلاق کتاب نوشته است ولی خودش عملاً از اخلاق بهره‌ای نبرده است یعنی مصداق آیه‌ ۲ سوره مبارکه صف « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ ؛ اي كساني كه ايمان آورده‏ايد! چرا سخني مي‏گویید كه عمل نمي‏كنيد؟» هستند.

ملک‌الشعرای بهار می‌گوید:

اقوام روزگار به اخلاق زنده‌اند

قومی که گشت‌ فاقد اخلاق‌، مردنی است

حوزه‌های علمیه چگونه می‌توانند معلم اخلاق تربیت کنند؟

آیت‌الله مقدم قوچانی:مقام معظم رهبری( مدظله‌العالی) در یکی از سخنرانی‌هایشان فرمودند: حوزه‌های علمیه  موظفاً طلاب را مسلح به علم و اخلاق بگردانند یعنی عالمان با اخلاق نیک تربیت کنند در سابق بنده  در حوزه علمیه نبی‌اکرم(ص) علاوه بر تدریس علوم حوزوی، جلسات اخلاقی در حوزه برگزار می‌شد و بنده یک روز می‌آمدم و برای طلاب این حوزه درس  اخلاق را می‌گفتم و از اساتید اخلاق زیادی کسب فیض کردم.

http://uupload.ir/files/aaac_photo_2018-04-10_15-03-12.jpg

 در قم از حضرت امام خمینی(اعلی الله مقام الشریف) و مرحوم حاج شیخ عباس تهرانی و قبل از آن مرحوم محدث عالی مقام  حاج شیخ عباس قمی صاحب کتاب مفاتیح‌الجنان  و وقتی در نجف اشرف مشرف شدم در جلسات درس اخلاق شهید محراب آیت‌الله سید اسدالله مدنی و در مشهد از جلسات اخلاق آيت‌الله حاج شیخ مجتبی قزوینی خراسانی کسب فیض کردم و  این بزرگان هم خود بزرگترین اساتید علم اخلاق علمی و عملی بودند و شاگردان زیادی هم  در علم اخلاق تربیت کردند.

چه چیزهایی اخلاق را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد؟

آیت‌الله مقدم قوچانی:معاشرت با افراد نااهلان و بی‌تقوا ،‌خوردن مال حرام و نسل جوان باید مواظب باشند هر چیزی که باعث انحراف می‌شود اجتناب کنند و خداوند  در آیه ۳۱ سوره مبارکه نساء می‌فرماید: «إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيمًا؛ اگر از گناهان بزرگی که از آن نهی می‌شوید پرهیز کنید، گناهان کوچک شما را می‌پوشانیم؛ و شما را در جایگاه خوبی وارد می‌سازیم.»

و نیز خداوند  در آیه ۹۰ سوره مبارکه نحل  می‌فرماید: « إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ؛ خداوند فرمان به عدل و احسان و بخشش به نزديكان مي‌دهد، و از فحشاء و منكر و ظلم و ستم نهي مي‌كند، خداوند به شما اندرز مي‌دهد شايد متذكر شويد.»

و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته

گفتگو از علیرضا برومند

http://uupload.ir/files/eqz3_photo_2018-03-12_10-53-45.jpg

انعکاس این خبر در

*خبرگزاری بین‌المللی قرآن ایکنا

 

*پایگاه تخصصی مسجد

انتهای پیام

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email